Chcecie park? To sobie kupcie! Jak aktywi┼Ťci w Gdyni walcz─ů o miasto.

– Po 1989 roku spo┼éecze┼ästwo oczekiwa┼éo, ┼╝e nasze miasta b─Öd─ů wygl─ůda─ç jak na Zachodzie. Zacz─Öli┼Ťmy budowa─ç fontanny, stadiony, autostrady, odmalowywa─ç fasady budynk├│w. Wtedy wszyscy byli zadowoleni, ale czasy si─Ö zmieni┼éy. Problem w tym, ┼╝e w┼éodarzom wielu polskich miast nadal si─Ö wydaje, ┼╝e du┼╝e inwestycje to najlepszy kierunek rozwoju – m├│wi Martyna Regent, specjalistka od planowania przestrzennego, dzia┼éaczka gdy┼äskiego stowarzyszenia ÔÇ×Miasto wsp├│lneÔÇŁ.

Efekty, jak m├│wi, s─ů takie, ┼╝e realne potrzeby mieszka┼äc├│w cz─Östo s─ů pomijane. – Plany miejscowe powstaj─ů pod deweloper├│w. W Gdyni rz─ůdz─ů od wielu lat. Jaki┼Ť czas temu by┼éy dyskusje, co zrobi─ç z wolnym terenem po PKP. Chcieli┼Ťmy, ┼╝eby powsta┼é tam park. Dyrektor biura planowania przestrzennego, jak si─Ö o tym dowiedzia┼é, odpowiedzia┼é: ÔÇ×Jak chcecie park, to prosz─Ö wystartowa─ç w przetargu i sobie go kupi─çÔÇŁ. I nie widzia┼é w swoich s┼éowach nic niestosownego. Cz─Östo si─Ö zdarza, ┼╝e miasto buduje kolejny wielki obiekt, a wystarczy pojecha─ç kawa┼éek dalej i si─Ö okazuje, ┼╝e s─ů wielkie korki, nie ma przedszkola, nie da si─Ö zrobi─ç buspasa, bo droga za w─ůska – opowiada Regent.

Czytaj: Uporz─ůdkowana przestrze┼ä

┼╗eby u┼Ťwiadomi─ç mieszka┼äcom, jak wa┼╝ny jest ich udzia┼é w planowaniu przestrzennym, zainicjowa┼éa projekt badawczy Frame. Wsp├│lnie z partnerami przygotowa┼éa wizualizacje 3D r├│┼╝nych obszar├│w miasta, kt├│re p├│┼║niej wykorzysta┼éa w konsultacjach spo┼éecznych.
– Chodzi┼éo o to, ┼╝eby cz┼éowiek m├│g┼é sobie wyobrazi─ç, jak wygl─ůda konkretny obszar, a tak┼╝e zmiany, kt├│re mog─ů na nim zaj┼Ť─ç. Bo najcz─Ö┼Ťciej podczas konsultacji mieszka┼äcy widz─ů opis w PDF albo skomplikowany rysunek techniczny, z kt├│rego niewiele rozumiej─ů – wyja┼Ťnia badaczka.

Jeden z modeli, przygotowanych przy okazji konsultacji nad uchwa┼é─ů krajobrazow─ů, przedstawia┼é skrzy┼╝owanie w centrum miasta, na kt├│rym ustawione by┼éy r├│┼╝ne no┼Ťniki reklamowe. Uczestnicy mogli zobaczy─ç, jak b─Ödzie wygl─ůda┼éa ustawiona w tym miejscu przyczepa reklamowa, dowiedzie─ç si─Ö, czym jest kaseton. W badaniu wzi─Ö┼éo udzia┼é kilka tysi─Öcy os├│b. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç jest przeciwna reklamom na tym obszarze. – Ludzie chc─ů uczestniczy─ç w konsultacjach, je┼Ťli s─ů one dla nich atrakcyjne wizualnie i zrozumia┼ée – podkre┼Ťla Regent.

Podczas innych konsultacji, prowadzonych we wsp├│┼épracy z samorz─ůdem, mieszka┼äcy mogli spojrze─ç z dystansu na swoje w┼éasne osiedle blok├│w. Regent chodzi┼éa z jego tr├│jwymiarowym modelem po dzia┼éaj─ůcych w pobli┼╝u szko┼éach i klubach seniora. Uczestnicy badania zaznaczali, gdzie boj─ů si─Ö chodzi─ç po zmroku, czego im brakuje na osiedlu. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e brakowa┼éo miejsca do integracji. Dzi─Öki temu na blokowisku powstaje w┼éa┼Ťnie centrum spo┼éeczne.

ÔÇ×Miasto wsp├│lneÔÇŁ du┼╝y nacisk k┼éadzie r├│wnie┼╝ na edukacj─Ö mieszka┼äc├│w. U┼Ťwiadamia, ┼╝e nie zawsze du┼╝e inwestycje, kt├│re przyci─ůgaj─ů turyst├│w, poprawiaj─ů komfort ┼╝ycia. Pokazuje te┼╝, jak powinny wygl─ůda─ç konsultacje spo┼éeczne, bo obecne cz─Östo maj─ů fasadowy charakter.

– Teraz w Gdyni konsultowany jest projekt rewitalizacji parku centralnego. By┼éy stare drzewa, kwiaty, ┼éawki, a teraz za 30 milion├│w ma w nim powsta─ç teren do gry w boule, a pod spodem podziemny parking. Tak naprawd─Ö b─Ödzie s┼éu┼╝y┼é deweloperowi, kt├│ry obok buduje biurowiec. I nikt nie m├│wi mieszka┼äcom, ┼╝e to w┼éa┼Ťnie on najbardziej skorzysta na ÔÇ×rewitalizacjiÔÇŁ, ┼╝e trzeba b─Ödzie wyci─ů─ç stare drzewa, bo nie b─Öd─ů mog┼éy rosn─ů─ç na dachu parkingu. Konsultuje si─Ö natomiast, gdzie dok┼éadnie maj─ů by─ç boule i czy zrobi─ç wybieg dla ps├│w. To jest pseudopartycypacja, z czego nie wszyscy zdaj─ů sobie spraw─Ö – m├│wi Regent.

ÔÇ×Miasto wsp├│lneÔÇŁ liczy obecnie kilkunastu cz┼éonk├│w, a aktywnych jest jeszcze mniej. Kiedy┼Ť by┼éo ich wi─Öcej, ale cz─Ö┼Ť─ç odesz┼éa do urz─Ödu miasta, cz─Ö┼Ť─ç zdecydowa┼éa si─Ö na start w wyborach samorz─ůdowych. Ci, kt├│rzy zostali, zg┼éaszaj─ů projekty w bud┼╝ecie obywatelskim, spotykaj─ů si─Ö z mieszka┼äcami, pomagaj─ů pisa─ç uwagi do miejscowych plan├│w zagospodarowania. Coraz wi─Öcej mieszka┼äc├│w zg┼éasza si─Ö do aktywist├│w przez Facebooka. Szukaj─ů wsparcia w dzia┼éaniu na rzecz najbli┼╝szego otoczenia.